Na današnji dan pre 112 godina, 21. septembra 1904. u Sabornoj crkvi u Beogradu obavljeno je krunisanje Njegovog Veličanstva Kralja Petra I Oslobodioca, jednog od naših najvoljenijih vladara.
O KRUNISANjU
Posle ubistva kralja Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage, u Majskom prevratu 29. maja 1903. godine i kraja dinastije Obrenovića, na presto je dovedena dinastija Karađorđević, odnosno Kralj Petar Prvi.
On se iz Ženeve vratio u Beograd juna iste godine, posle čega je položio zakletvu na prepravljeni Ustav Srbije iz 1888. godine. Krunisanje je planirano za narednu 1904. godinu, tako da je bilo dovoljno vremena da se pripremi prikladan program svečanosti.
Predviđena je i izrada kraljevske insignije, koje Srbija u tom trenutku nije imala. Za izbor insignija osnovan je Glavni odbor, na čelu sa arhitektom, Mihailom Valtrovićem, direktorom Narodnog muzeja, profesorom Velike škole i jednim od najpoznatijih domaćih umetnika, koji se od 1871. do 1884. godine bavio istraživanjem srpske srednjovekovne umetnosti.
Valtrović je za krunu predložio pet nacrta, a Petar je odabrao motiv dvoglavih orlova. Kruna Kralja Petra I Karađorđevića izlivena je od bronze sa ručke Karađorđevog topa, zaplenjenog od Turaka u Prvom srpskom ustanku. Osim bronze, kruna ima pozlatu, emajl i sintetičko drago kamenje. Ovakav vid izrade najvažnijeg simbola kraljevske vlasti, jedinstven u svetu, izvršen je po izričitom zahtevu Njegovog Veličanstva, koji je bio poznat kao veoma skroman čovek koji nije želeo da se na njegovo krunisanje troše basnoslovne svote novca, a i zbog simbolike koju u sebi nosi top kojim je deda Kralja Petra Prvog, Vrhovni Vožd Karađorđe, izvojevao slobodu srpskog naroda i udario temelje moderne srpske države.
Za sekretara Glavnog odbora izabran je general Sava Grujić, tadašnji predsednik Ministarskog saveta, koji je bio odličan poznavalac istorije srpske artiljerije. On je od eksponata za budući Vojni muzej, odabrao petofuntovni „abuz”, na kome stajao natpis na srpskom koji svedoči da je izliven, odnosno prepravljen 1812. godine u Beogradu, za vreme vlade Karađorđa. Na istom topu stoji i natpis na arapskom, koji svedoči o njegovom turskom poreklu. S cevi je odsečena desna ručica koja je imala oblik „delfina”. Kruna je izrađena u radionici braće Andrea i Žaka Faliza iz Pariz, po nacrtu Mihaila Valtrovića, završena je 29. avgusta 1904. godina, a zatim je poslata „Orijent ekspresom“. Osveštana je dan pre krunisanja u Sabornoj crkvi u Beogradu.
Krunisanje je obavljeno 21. septembra 1904. godine. Ovaj događaj, sutrašnju paradu na Banjici i scene iz drugih mesta, kao što su manastiri Žiča i Studenica, gradovi Kraljevo, Novi Pazar, Cetinje, Andrijevica, Šibenik i Zadar), posetili su i zabeležili britanski snimatelj Frenk Storm Moterš (engl. Frank Storm Motershow) i organizator snimanja Arnold Mjur Vilson (engl. Arnold Muir Wilson).
Krunisanje kralja Petra I Karađorđevića je najstariji sačuvan filmski dokument o srpskom narodu, kao i drugih susednih naroda, film se vodi na listi filmske građe koju je ustanovljena na osnovu odluke Vlada Srbije od izuzetnog značaja pod rednim brojem jedan. Film je ušao u istoriju svetske kinematografije, jer je u njemu među prvima primenjena klasična demonstracija tehnika saopštavanja neke vesti u filmu.
Miropomazanje Nj.V. Kralja Petra I obavljeno je 9. oktobra 1904 u Žiči.
Film „Krunisanje Kralja Petra Prvog“ možete pogledati na našem Jutjub kanalu na LINKU
Kompletnu biografiju Kralja Petra pročitajte na LINKU
